Άρθρα και Νεα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

Αλληλοαξιολόγηση: Η αξιολόγηση μαθητή από μαθητή.

Ημερομηνια: 21-02-2018

Η αξιολόγηση μαθητή από μαθητή, ή διαφορετικά αλληλοαξιολόγηση, αποτελεί μια εκπαιδευτική πρακτική που σκοπό έχει να υποστηρίξει και να ενισχύσει τη μαθησιακή διαδικασία, βελτιώνοντας τις μαθησιακές επιδόσεις των μαθητών και καλλιεργώντας τους μεταγνωστικές δεξιότητες.

Η αλληλοαξιολόγηση δεν είναι αλληλοοβαθμολόγηση, δηλαδή δεν ζητάμε από τους μαθητές να διορθώσουν και να βαθμολογήσουν τις εργασίες των συμμαθητών τους. Η αλληλοαξιολόγηση προϋποθέτει οι μαθητές δουλεύοντας σε δυάδες ή σε μικρές ομάδες, αρχικά να συζητούν και να διαπραγματεύονται τα κριτήρια επιτυχίας με τα οποία θα κληθούν να αξιολογήσουν τις εργασίες των συμμαθητών τους. Η διαδικασία αυτή τους βοηθά να κατανοήσουν καλύτερα το σκοπό της εκάστοτε εργασίας και το επίπεδο της γνώσης το οποίο καλούνται να κατακτήσουν. Στη συνέχεια οι μαθητές σε ρόλο ‘κριτικού φίλου’ παρέχουν ο ένας στον άλλο ανατροφοδότηση, επισημαίνοντας τα δυνατά και τα αδύναμα σημεία της δουλειάς των συμμαθητών τους και προτείνοντάς τους τρόπους βελτίωσης αυτής.

Τα πλεονεκτήματα αυτής της εκπαιδευτικής πρακτικής είναι ότι εμπλέκει όλους τους μαθητές και δίνει τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να παρακολουθεί τις συζητήσεις των μαθητών και να επεμβαίνει όπου αυτό χρειάζεται. Ακόμη, η αλληλοαξιολόγηση ως διαδικασία  βοηθάει τόσο τον μαθητή που αξιολογεί, όσο και τον μαθητή που αξιολογείται. Ο μαθητής που αξιολογεί, καλλιεργεί μεταγνωστικές δεξιότητες και παράλληλα αυτοαξιολογείται ως προς την κατανόηση των κριτηρίων επιτυχίας.  Ο μαθητής που αξιολογείται δέχεται ανατροφοδότηση που τον παροτρύνει και τον ενθαρρύνει να βελτιώσει την εργασία του.  H όλη διαδικασία μειώνει το άγχος των μαθητών για την αξιολόγηση και ενεργοποιεί τους μαθητές ως πηγή μάθησης για τους συμμαθητές τους με τη χρήση μιας γλώσσας πιο φιλικής και κατανοητής για αυτούς. Ακόμη, είναι πολύ σημαντικό ότι δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να αντιληφθούν ότι δεν υπάρχει μόνο ένας δρόμος για την κατάκτηση των κριτηρίων επιτυχίας, αλλά η επιτυχία μπορεί να επιτευχθεί με διαφορετικούς τρόπους.

Προϋπόθεση για την ομαλή διεξαγωγή κάθε δραστηριότητας αλληλοαξιολόγησης είναι η κατανόηση των χαρακτηριστικών της καλής και εποικοδομητικής ανατροφοδότησης από τους μαθητές, καθώς και η θέσπιση κανόνων που θα βασίζονται στο σεβασμό της δουλειάς και των ιδεών κάθε μαθητή.

Παρακάτω παρατίθενται  ιδέες για δραστηριότητες αλληλοαξιολόγησης.

1.       Καρουζέλ

Οι μαθητές δουλεύουν σε ομάδες και κάθε εργασία μαθητή περνάει κυκλικά από όλα τα μέλη της ομάδας. Κάθε μέλος θα πρέπει να δώσει εποικοδομητική ανατροφοδότηση σε κάθε εργασία, με σκοπό την βελτίωσή της.

 2.       Δυο αστέρια και μια ευχή

Κάθε μαθητής αξιολογεί την εργασία ενός συμμαθητή του, επισημαίνοντας δύο θετικά στοιχεία της εργασίας (αστέρια) και ένα στοιχείο που θα ήθελε ο συμμαθητής του να βελτιώσει στην εργασία του (ευχή).

 3.       Η βοήθεια του κοινού

Οι μαθητές καταγράφουν σε κίτρινα χαρτάκια (post it) το όνομά τους και μια ερώτηση ή άσκηση που είχαν να κάνουν για το σπίτι και δεν κατάφεραν να απαντήσουν ή να επιλύσουν. Στη συνέχεια, κολλούν τα χαρτάκια αυτά στον πίνακα και αναζητούν αντίστοιχα χαρτάκια συμμαθητών τους με ερωτήσεις που μπορούν να απαντήσουν, και ανατρέχουν σε αυτούς για να τους βοηθήσουν. Ο εκπαιδευτικός απαντά μόνο τις ερωτήσεις που κανείς μαθητής δεν μπορεί να απαντήσει.

 4.       Η καλύτερη σύνθετη απάντηση

Οι μαθητές σε μικρές ομάδες χτίζουν μια σύνθετη απάντηση παίρνοντας τα καλύτερα στοιχεία από τις ατομικές απαντήσεις των μελών της ομάδας, αναγνωρίζοντας τα πλεονεκτήματα και τις αδυναμίες κάθε απάντησης. Μαθητές οι οποίοι αρχικά δεν είχαν καταλάβει όλες τις πτυχές της ερώτησης που κλήθηκαν να απαντήσουν, κατανοούν καλύτερα μέσω της συνεργασίας τους με τους συμμαθητές τους.

 5.       Ομαδικές ερωτήσεις

Οι μαθητές δουλεύοντας σε ομάδες συζητούν τις απορίες τους από το μάθημα της ημέρας και ο ένας προσπαθεί να λύσει τις απορίες του άλλου. Σε περίπτωση που μια απορία δεν μπορεί να εξηγηθεί από κανένα μέλος της ομάδας ή προκύψει ένα θέμα όπου οι μαθητές θα ήθελαν να μάθουν περισσότερα για αυτό, η ομάδα συνθέτει μια ερώτηση προς τον εκπαιδευτικό. Στη συνέχεια ο εκπαιδευτικός συλλέγει τις ερωτήσεις από κάθε ομάδα και είτε τις απαντά άμεσα είτε τις εντάσσει στο επόμενό του μάθημα.

 

 Μαρία Βλάχου

καθηγήτρια Χημείας, Msc, Med

 Email: blaxoumaria@yahoo.gr

Βιβλιογραφία

  1. Black, P., Harrison, C., Lee, C., Marshall, B. and Wiliam, D. (2003). Assessment for Learning: Putting it into practice. Berkshire: Open University Press.
  2. Black, P. and Wiliam, D. (2010). 'Kappan Classic: Inside the Black Box: Raising Standards Through Classroom Assessment: Formative assessment is an essential component of classroom work and can raise student achievement'. Phi Delta Kappan, 92 (1), 81-90.
  3. Clarke, S. (2005). Formative Assessment in the Secondary Classroom. London: Hodder & Stoughton.
  4. Sadler, D. R. (1989). 'Formative assessment and the design of instructional systems'. Instructional Science, 18 (2), 119-144.
  5. Wiliam, D. (2011). Embedded Formative Assessment. Bloomington, IN: Solution Tree Press.

  

Χρήσιμα βίντεο με δραστηριότητες αυτοαξιολόγησης

  • Peer Assessment

https://www.youtube.com/watch?v=wMuJqO0llhg

  • Peer to peer assessment

https://www.youtube.com/watch?v=UG5iK7TMRuU

  • Peer Assessment - Building Student Capacity in Writing

https://www.youtube.com/watch?v=EQxgbHDeOaA

  • Peer Feedback

https://www.youtube.com/watch?v=AAESWOEFQRw

 

Λίγα λόγια για την συγγραφέα του άρθρου:

Η κα. Μαρία Βλάχου είναι καθηγήτρια Χημείας στην ιδιωτική εκπαίδευση από το 2005. Έχει διδάξει επί σειρά ετών φυσικές επιστήμες στη βαθμίδα του Γυμνασίου και τα τελευταία χρόνια διδάσκει στο Ιnternational Baccalaureate Diploma Programme.  Παράλληλα ασχολείται με την επιμόρφωση εκπαιδευτικών σε θέματα εκπαιδευτικής αξιολόγησης και συμμετέχει σε επιστημονικές επιτροπές που σχετίζονται με την αξιολόγηση των μαθητών.

Σπούδασε Χημεία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έχει μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών στη Χημική Ανάλυση - Έλεγχο Ποιότητας από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και στην Εκπαιδευτική Αξιολόγηση από το UCL Institute of Education του Λονδίνου.

 Άρθρα της σχετικά με την Εκπαιδευτική Αξιολόγηση έχουν δημοσιευθεί σε ελληνικά και διεθνή περιοδικά και ερευνητικές της εργασίες έχουν παρουσιαστεί με τη μορφή προφορικών ανακοινώσεων σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια.

 

 

)