Άρθρα και Νεα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

Μαθηματική Λογοτεχνία: Το πιστόλι του Νεύτωνα, του Ανδρέα Λύκου

Ημερομηνια: 12-09-2018

Λένε ότι τα βιβλία σε βοηθούν να αναπτύξεις τη φαντασία σου. Κάποια βιβλία, όμως, έχουν και μια άλλη λειτουργία. Καταγράφουν ιστορικές αλήθειες, γεγονότα που επηρέασαν τον κόσμο. Γράφοντας ένα βιβλίο επιθυμώ να τα συνταιριάξω όλα αυτά. Να δημιουργήσω έναν μύθο έχοντας ως βάση τα ιστορικά γεγονότα.  

Ένα φθινοπωρινό απόγευμα ξεφύλλιζα το βιβλίο "Ο πόλεμος των μαθηματικών" του J. S. Bardi (εκδόσεις Τραυλός). Το είχα διαβάσει μερικά χρόνια πριν και θυμόμουν κάποιες από τις λεπτομέρειες για τη διαμάχη Νεύτωνα και Λάιμπνιτς για την πατρότητα της ιδέας του Απειροστικού Λογισμού, μιας ιδέας που τοποθετείται χρονικά στα τέλη του 17ου αιώνα.

Τι κι αν οι δυο τους δεν συναντήθηκαν ποτέ; Οι επιστολές που έστελναν ο ένας στον άλλον ήταν εχθρικές. Αν και οι ιστορικοί της επιστήμης θα βεβαίωναν έναν αιώνα αργότερα ότι υπήρξαν και οι δύο ανεξάρτητοι επινοητές της ιδέας που άλλαξε τον κόσμο, αλληλοκατηγορούνταν για λογοκλοπή.

Η διαμάχη για την επινόηση του νέου Λογισμού που αποτέλεσε το ισχυρότερο μαθηματικό εργαλείο των επόμενων αιώνων με πλήθος εφαρμογών θα μπορούσε, σίγουρα, να αποτελέσει πηγή έμπνευσης. Όμως τις περισσότερες φορές τα γεγονότα δεν αρκούν. Χρειάζονται και εικόνες. Θυμάμαι ότι εκείνη τη μέρα διέκρινα τον θυμό του Νεύτωνα στο έντονο βλέμμα του. Τον φαντάστηκα ν' αρπάζει το πιστόλι που κρατούσε φυλαγμένο στο συρτάρι του με σκοπό να σκοτώσει τον Λάιμπνιτς. Όταν το γεγονός δώσει τη θέση του στη μυθοπλασία οι σκέψεις πολλαπλασιάζονται. Σε μια στιγμή ξεπήδησε από μέσα μου μια άλλη ιστορία, στη Θεσσαλονίκη του τώρα, ανάμεσα σε δύο καθηγητές στο τμήμα Μαθηματικών, οι οποίοι ανακαλύπτουν σχεδόν ταυτόχρονα την απόδειξη μιας εικασίας που ταλαιπωρούσε για χρόνια την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.

Μέσα σε λίγες ώρες η σύγχρονη ιστορία είχε σχηματοποιηθεί και το σημειωματάριό μου είχε γεμίσει με σκέψεις, ιδέες, μικρά κείμενα και σχεδιαγράμματα. Ο φόνος του ενός από τους δύο καθηγητές μαθηματικών θα μοιάζει με κάθαρση. Λες και κάποιος αποφάσισε να αποκαταστήσει την ιστορική αλήθεια. Ίσως, αν ζούσε ο Νεύτωνας να ένιωθε δικαιωμένος. Προσπαθώντας ο αστυνόμος Γιάννης Λόντσας να λύσει το μυστήριο θα διασχίσει τα δύσβατα μονοπάτια της μαθηματικής ανακάλυψης, αλλά κυρίως θα έρθει αντιμέτωπος με την ίδια του την ύπαρξη, συναντώντας τις απόκρυφες σκέψεις του και αναζητώντας τη γαλήνη της ψυχής του.

Χρειάστηκαν μήνες έρευνας σε έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό, ώστε να αποκτήσω πλήρη γνώση της διαμάχης του Νεύτωνα με τον Λάιμπνιτς και να κατορθώσω να συνδέσω δύο διαφορετικές ιστορίες: μιας σύγχρονης που είναι καθαρά μυθοπλαστική και μιας παλαιότερης που, αν και περιέχει κάποια στοιχεία μυθοπλασίας, καταγράφει με ιστορική ακρίβεια τη διαμάχη των δύο μεγάλων διανοητών. Εκείνο το διάστημα το αστυνομικό μυθιστόρημα "Το πιστόλι του Νεύτωνα" (Εκδόσεις Τραυλός) υπήρχε μόνο μέσα στο μυαλό μου. Λίγο καιρό αργότερα θα αποκτούσε μορφή.

Ανδρέας Λύκος


* Ο Ανδρέας Λύκος είναι Μαθηματικός στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και συγγραφέας των βιβλίων "Αναμνήσεις συμμετρίας" και "Το πιστόλι του Νεύτωνα".